Trong hệ thống xử lý nước thải (XLNT), hố thu và trạm bơm thường phải tiếp nhận nước có lẫn khăn lau, xơ vải, túi nilon, dây buộc hoặc các tạp chất dạng sợi. Những vật này có thể quấn vào cánh bơm hoặc gây kẹt ở khu vực hút. Bơm cắt rác ShinMaywa là một lựa chọn để hạn chế rủi ro đó, nhưng cần chọn đúng cơ chế xử lý rác và điều kiện vận hành của từng hố bơm.
ShinMaywa là hãng sản xuất bơm. Công ty TNHH Nhật Anh là đơn vị phân phối và tư vấn lựa chọn giải pháp bơm phù hợp với yêu cầu của công trình. Bài viết dưới đây làm rõ sự khác nhau giữa CJ, CKM và CNMJ-MT, đồng thời nêu các dữ liệu cần có trước khi chọn bơm.
1. Thực trạng vận hành: tắc nghẽn do rác trong hố thu nước thải:
Nước thải từ khu dân cư, tòa nhà, trung tâm thương mại, nhà máy hoặc khu công nghiệp có thể mang theo các loại rác thô dai. Khi song chắn rác không giữ được hoàn toàn hoặc rác đi qua lỗ chắn, vật rắn có thể đi vào buồng bơm.
Khăn lau ướt, khẩu trang, túi nilon, xơ vải và vật liệu dạng sợi.
Dây buộc, bao bì mềm, rác sinh hoạt có nguy cơ cuốn quanh cánh bơm.
Cặn lắng hoặc vật rắn có kích thước lớn hơn khả năng thông qua của bơm.
Khi cánh bơm bị quấn hoặc kẹt, lưu lượng có thể giảm, dòng điện động cơ có thể tăng và thiết bị phải dừng để kiểm tra. Việc kéo bơm lên xử lý rác thủ công cũng làm tăng khối lượng vận hành và bảo trì (O&M).
Lưu ý: Bơm chìm cắt rác giúp hạn chế hiện tượng kẹt do một số loại rác, nhưng không thay thế hoàn toàn song chắn rác. Hệ thống vẫn cần lựa chọn lỗ chắn, bố trí hố thu và quy trình vệ sinh phù hợp với nguồn nước thải.
2. Các dòng bơm xử lý rác của ShinMaywa và cơ chế làm việc:
Không nên gọi chung mọi model là “cánh cắt tiêu chuẩn”. Cơ chế xử lý rác của mỗi dòng khác nhau, vì vậy khả năng ứng dụng và lưu ý khi chọn cũng khác nhau.
2.1 Dòng CJ: cánh channel bán hở tích hợp chopper:
CJ là dòng bơm có cánh channel bán hở tích hợp cơ cấu chopper. Theo cấu tạo này, chopper hỗ trợ cắt các vật rắn có thể gây quấn hoặc gây tắc ở khu vực hút trước khi chúng đi sâu vào buồng bơm. Dòng CJ phù hợp để xem xét khi nước thải có rác, nhưng vẫn cần đối chiếu lưu lượng, cột áp và loại rác thực tế.
2.2 Dòng CKM: cánh vortex kèm grinder:
CKM sử dụng cánh vortex kèm grinder. Vì vậy, CKM không nên được mô tả là “cánh cắt tiêu chuẩn”. Trong ngữ cảnh tìm kiếm, dòng này có thể được nhắc đến như bơm nghiền rác; tuy nhiên thuật ngữ đó chỉ mô tả cơ chế grinder của CKM, không nên dùng để đánh đồng tất cả các model ShinMaywa.
Khi cân nhắc CKM, cần kiểm tra kích thước hố bơm, đường ống xả, yêu cầu lưu lượng – cột áp và tính chất rác. Việc có cánh vortex không đồng nghĩa bơm phù hợp với mọi vật rắn hoặc mọi điều kiện nước thải.
2.3 Dòng CNMJ-MT: cánh channel bán hở, rãnh xoắn và chopper plate:

CNMJ-MT là dòng Non-Clog Channel Type with Chopper theo catalogue ShinMaywa. Bơm sử dụng cánh channel bán hở một cánh có rãnh xoắn kết hợp chopper plate. Cấu hình này được thiết kế để hỗ trợ khả năng thông qua vật rắn và hạn chế nguy cơ quấn, kẹt trong điều kiện phù hợp.
Catalogue của hãng nêu khả năng thông qua vật rắn đến 3 inch (80 mm) cho dòng CNMJ-MT theo cấu hình tương ứng. Đây không phải là khẳng định rằng bơm có thể băm mọi loại rác triệt để hoặc hoạt động không cần kiểm soát rác đầu vào. Đặc tính rác, kích thước vật rắn, lưu lượng và điểm làm việc vẫn cần được kiểm tra khi chọn model cụ thể.
So sánh nhanh CJ – CKM – CNMJ-MT:
Trong cách gọi phổ biến trên thị trường, CJ và CNMJ-MT thường được tìm kiếm theo cụm bơm chìm cánh cắt hoặc bơm chìm cắt rác. Dù vậy, việc lựa chọn cần bám vào cấu tạo và thông số của từng dòng, thay vì chỉ dựa vào tên gọi từ khóa.
3. Tiêu chí chọn bơm cho hố thu có rác:
Một model phù hợp không chỉ dựa trên việc có cơ cấu chopper hoặc grinder. Trước khi chốt bơm cắt rác, nên thu thập các thông tin dưới đây:
- Lưu lượng yêu cầu: lưu lượng trung bình, cực đại và yêu cầu bơm dự phòng nếu có.
- Cột áp tổng: chênh cao, tổn thất đường ống, van và phụ kiện để xác định đúng điểm làm việc.
- Loại và kích thước rác: rác sợi, khăn lau, bao bì, bùn cát hay vật rắn cứng; tần suất xuất hiện và kích thước lớn nhất dự kiến.
- Kích thước và độ sâu hố bơm: không gian đặt bơm, cao độ ống xả, nguy cơ lắng cặn, khả năng tiếp cận khi bảo trì.
- Nguồn điện: điện áp, số pha, tần số, tủ điều khiển và các yêu cầu bảo vệ động cơ.
- Kiểu lắp đặt: đặt tự do hay lắp ray dẫn hướng cùng coupling/bộ nối nhanh tương thích.
Bơm cắt rác không phải giải pháp duy nhất cho mọi hố thu. Nếu nguồn nước thải có vật rắn quá lớn, vật liệu cứng, lượng rác tăng đột biến hoặc lưới chắn không được vệ sinh, sự cố tắc nghẽn vẫn có thể xảy ra.
4. Lắp đặt và bảo trì với bộ nối nhanh:
Bộ nối nhanh có thể giúp thao tác nâng/hạ bơm thuận tiện hơn khi kiểm tra hoặc bảo dưỡng. Với cấu hình lắp ray dẫn hướng, bơm được hạ theo ray và kết nối với chân đế/coupling ở đáy hố; việc tháo bơm có thể thực hiện từ phía trên hố thay vì cần thao tác trực tiếp dưới nước.
Lưu ý: Bộ nối nhanh chỉ áp dụng khi bơm được chọn đúng cấu hình ray dẫn hướng và coupling tương thích với model, cỡ xả và bộ kit lắp đặt. Không nên mặc định mọi bơm CNMJ-MT hoặc mọi hố thu đều có thể dùng chung một bộ nối nhanh.
Để hệ thống hoạt động ổn định, nên kiểm tra định kỳ tình trạng song chắn rác, mức nước, rung/ồn bất thường, dòng điện vận hành, ray dẫn hướng, chân đế coupling và tình trạng mài mòn của các chi tiết liên quan. Chu kỳ kiểm tra cần phù hợp với mức độ rác và điều kiện O&M tại công trình.
5. Nhật Anh tư vấn lựa chọn model theo dữ liệu công trình:
ShinMaywa là hãng bơm; Công ty TNHH Nhật Anh là đơn vị phân phối và tư vấn lựa chọn thiết bị theo điều kiện vận hành. Mục tiêu tư vấn là xác định model, kiểu lắp đặt và phụ kiện phù hợp, thay vì khẳng định một dòng bơm đáp ứng mọi tình huống.
Để được tư vấn nhanh, khách hàng nên gửi các thông tin sau:
- Lưu lượng yêu cầu và cột áp dự kiến hoặc bản vẽ đường ống.
- Kích thước, độ sâu và cao độ ống xả của hố bơm.
- Loại rác thường gặp, kích thước rác lớn nhất và hiện tượng sự cố đang xảy ra.
- Nguồn điện, tủ điều khiển hiện có và yêu cầu kiểu lắp đặt.
Tham khảo danh mục bơm chìm, bơm chìm CNMJ-MT và dòng bơm chìm CN, CNH, CNL, CN-MT. Khi đã có dữ liệu công trình, hãy liên hệ Công ty TNHH Nhật Anh để được tư vấn lựa chọn bơm và phụ kiện phù hợp.
Câu hỏi thường gặp
Một số lưu ý khi lựa chọn bơm chìm có cơ chế xử lý rác cho hố thu và hệ thống xử lý nước thải.


